Nazwiska widok główny

BARWIOŁEK

 Nazwisko można wywodzić od barwić: 1. zabarwiać, farbować, malować, kolorować, 2. myśliwskie broczyć krwią, 3. w barwę = liberię ubierać, 4. upiększać, krasić, zdobić, pozorować, 5. barwić sukno = kosmacić, kutnerować, podnosić barwę, targać na nim włos, mszyć – zob. tzw. Słownik warszawski, t. I, s. 101 lub od barwa ‘kolor’.

BARYŁA

Nazwisko pochodzi od rzeczownika baryła: 1. okseft, fasa, beczka pękata, 2. miara płynów obejmująca 24 garnce, 3. człowiek opasły, brzuchacz, grubas, zob. tzw. Słownik warszawski, t. I, s. 102. Nazwę osobową Baryła odnotowano na terenie Polski już w 1534 roku (zob. K. Rymut, Nazwiska Polaków, t. I, s. 22).

BARZAU

Nazwisko utworzone niemieckim formantem -au, od staropolskiego imienia Barz(y), zob. Słownik Staropolskich Nazw Osobowych, Red. W. Taszycki, Wrocław – Warszawa – Kraków 1965-1981, t. I s. 106-107, to od apelatywu barzy ‘szybki, prędki, porywczy’, zob. E. Breza, Nazwiska Pomorzan. Pochodzenie i zmiany t. I, Gdańsk 2000 s. 44. Por. też niemiecką nazwę miejscową Barz (Meklemburg), M. Gottschald, Deutsche Namekunde. Unsere Familiennamen nach ihrer Bedeutung, Berlin 1954 s. 182.

BARZY

Nazwisko od staropolskiego imienia Barz(y), zob. Słownik staropolskich nazw osobowych, red. W. Taszycki, Wrocław – Warszawa – Kraków 1965-1981, t. I s. 106-107, to od apelatywu barzy ‘szybki, prędki, porywczy’, zob. E. Breza, Nazwiska Pomorzan. Pochodzenie i zmiany t. I, Gdańsk 2000 s. 44. Por. też niemiecką nazwę miejscową Barz (Meklemburg), M. Gottschald, Deutsche Namekunde. Unsere Familiennamen nach ihrer Bedeutung, Berlin 1954 s. 182.

BARZYK

Nazwisko Barzyk pochodzi od staropolskiego przymiotnika barzy, czyli ‘porywczy, gwałtowny, prędki, ognisty, popędliwy, krewki, bystry, żywy’, zob. tzw. Słownik warszawski języka polskiego, red. J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, t. I,s. 102. To stara nazwa - znajduje się w Słowniku staropolskich nazw osobowych (t. I, s. 107), który notuje formy sprzed 1500 roku. Najwięcej osób noszących obecnie to nazwisko mieszka w Jaśle, zob. http://www.moikrewni.pl/mapa/kompletny/barzyk.html

BASAJ

Nazwisko można wywodzić od Bas, skróconej formy imienia Sebastian albo od rzeczownika bas, czyli: 1. najniższy głos męski, 2. najniższa nuta w akordzie, 3. mowa zuchwała, fuklliwa, dumna, ton wyniosły, 4. śpiewający basem, grający na basach, 5. skrzypce basowe, 6. cięgi, wnyki, baty, kije, 7. znaki na ciele od plag, pręgi, 8. najgrubsza strona w skrzypcach, altówce i wiolonczeli, z łacińskiego bassus ‘niski’, zob. tzw. Słownik warszawski, t. I, s. 102.

BASENER

Nazwisko utworzone niemieckim przyrostkiem -ener od imienia Bas, forma skrócona od Sebastian, E. Breza, Nazwiska Pomorzan. Pochodzenie i zmiany t. I, Gdańsk 2000 s. 45. Ewentualnie od nazwy mieszkańca wsi Basien, polskie Bażyny, zob. E. Breza, Nazwiska równe…, s. 434.

BASTA

Nazwa osobowa Basta jest stara, odnotowano ją już w 1563 roku, ma dwa potencjalne źródła: 1. imię Sebastian, znane w Polsce od XII wieku, pochodzące od greckiego Sebastianós < sebastós ‘czcigodny, dostojny’,2. staropolskie basta, współcześnie baszta, zob. K. Rymut, Nazwiska Polaków. Słownik historyczno-etymologiczny, Kraków 2001, t. II, s. 404. 

BASTELL

Nazwisko utworzone sufiksem -el od imienia Bast-, skróconej formy Sebastian, M. Gottschald, Deutsche Namekunde. Unsere Familiennamen nach ihrer Bedeutung, Berlin 1954 s. 183, J.K. Brechenmacher, Etymologisches Wörterbuch der Deutschen Familiennamen, II Auflage, t. I, Limburg a.d. Lahn 1957 s. 78.

BASTKOWSKI

Podstawę nazwiska mogła stanowić skrócona forma imienia Sebastian: Bastek lub rzeczownik bastek ‘bękart’ też ‘odmieniec’ i ‘ciastko nieudałe’ – zob. tzw. Słownik warszawski, t. I, s. 103, L. Tomczak, Słownik odapelatywnych nazwisk Polaków, Wrocław 2003, s. 24. Imię Sebastian pochodzi od greckiego sebastós ‘czcigodny, dostojny’ – zob. K. Rymut, Nazwiska Polaków, t. II, s. 403. Nazwisko przytacza B. Mossakowska w pracy Nazwiska mieszkańców Komornictwa Olsztyńskiego (Gdańsk 1993, s. 19): Bastkowski 1740.

BASZCZYN

Nazwisko Baszczyn ma dwa potencjalne źródła: I. imiona na Ba- typu Barbara, Bartłomiej, Bastian (< Sebastian), II. nazwy osobowe na Bas-, np. Basz < Bartholomeus, zob. K. Rymut „Nazwiska Polaków. Słownik historyczno-etymologiczny”, t. I, s. 23. Jest to forma pierwotnie patronimiczna, czyli odojcowska: Baszczyn = syn Baszcza/Baszczy.

BATOG

Nazwisko pochodzi od nazwy osobowej Batog, ta od rzeczownika batog, czyli ‘bat potężny, kańczuk, korbacz, knut’, wyraz pochodzi z tureckiego budak/botag ‘gałąź’ - – zob. tzw. Słownik warszawski, t. I, s. 105. K. Rymut (Nazwiska Polaków, t. I, s. 23) podaje, iż taką nazwę osobową odnotowano na terenie Polski już w 1453 roku. Por. też nazwę miejscową Batóg, odnotowaną na terenie byłego powiatu bracławskiego (zob. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. I, s. 117)

Strony