Nazwiska widok główny

ASSMANN

Nazwisko równe niemieckiej nazwie osobowej Assmann, ta od imienia chrześcijańskiego pochodzenia greckiego Erasmus (Erasmus > Asmus > Asman J. K. Brechenmacher, Etymologisches Wörterbuch der Deutschen Familiennamen, II Auflage, t. I, Limburg a.d. Lahn 1957 s. 48), to z greckiego εράσμιος ‘miły, wdzięczny, uprawniony’, zob. Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych, cz. 2 Nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego, opr. M. Malec, Kraków 1995 s. 35, J.K. Brechenmacher, Etymologisches Wörterbuch der Deutschen Familiennamen, II Auflage, t. I, Limburg a.d.

AST

Nazwisko równe staro-wysoko-niemieckiemu i średnio-wysoko-niemieckiemu ast ‘gałąź, konar’, zob. M. Lexers, Mittelhochdeutsches Wörterbuch, Leipzig 1964 s. 8, E. Förstemann, Altdeutsches Namenbuch. I Personennamen, München 1966 s. 41, w przenośni ‘gbur’ lub ’człowiek krzepki, mocny’, zob. M. Gottschald, Deutsche Namekunde. Unsere Familiennamen nach ihrer Bedeutung, Berlin 1954 s. 172, również ‘robotnik obcinający sęki z pni drzew’ J.K. Brechenmacher, Etymologisches Wörterbuch der Deutschen Familiennamen, II Auflage, t. I, Limburg a.d. Lahn 1957 s. 45.

ATAMAN

Nazwisko wywodzi się od ataman: 1. hetman, naczelny dowódca Kozaków, 2. dowódca bandy zbójeckiej, herszt, 3. na Ukrainie karbowy, pomocnik ekonoma, wójt po wsiach i miasteczkach, słowo pochodzenia ukraińskiego, być może powiązane etymologicznie z niemieckim Hauptmann ‘naczelnik’ (tzw. Słownik warszawski, t. I, s. 67).

ATRAS

Nazwisko ma następujące potencjalne podstawy etymologiczne: 1.ukraińskie imię Harasym, pochodzące od greckiego geras ‘cześć, przywilej, zaszczyt’, 2. Staropolski przymiotnik (h)araśny ‘piękny, dobry’, 3. Staropolskie harras ‘arras’ i ‘gatunek lekkiej tkaniny wełnianej’, zob. K. Rymut, Nazwiska Polaków, t. I, s. 296, 298. Por. także nazwę miejscową Atrachimówka, odnotowaną na terenie byłego powiatu borysowskiego, zob. „Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich” t. XV, cz. 1, s. 50.

AUGUSTINUS

Nazwisko od łacińskiego imienia Augustinus, to od August + -inus ‘należący do Augusta, jego syn’ lub ‘urodzony w miesiącu Augusta’, bądź augustinus ‘uświęcony przez przepowiednie, znaki’ albo ‘przedsięwzięty pod sprzyjającymi znakami’, zob. J. Bubak, Księga naszych imion, Wrocław-Warszawa-Kraków 1993 s. 48, H. Fros, F. Sowa, Twoje imię…, s. 77.

AUGUSTYNOWICZ

Nazwisko utworzone przyrostkiem patronimicznym (= odojcowskim) –owicz od imienia Augustyn, to od łacińskiego Augustinus, to zaś od August + -inus – ‘należący do Augusta, jego syn’ lub ‘urodzony w miesiącu Augusta’, bądź augustinus ‘uświęcony przez (dobre) przepowiednie, znaki’ albo ‘przedsięwzięty pod sprzyjającymi znakami’ J. Bubak, Księga…, s. 48, H. Fros, F. Sowa, Twoje imię…, s. 77. Taką nazwę osobową odnotowano na terenie Polski już w 1437 roku (zob. K. Rymut, Nazwiska Polaków, t. I A-K, Kraków 1999, s. 11). Nazwisko przytaczają Z.

AUSTEN

Nazwisko równe Austen, hipokorystykum imienia Augustin(us), zob. H. Bahlow, Deutschen Namenlexicon. Familien und Vornamen nach Ursprung und Sinn erklärt, München 1967 s. 41. Ewentualnie od staropruskiej nazwy osobowej Auste > Austen, zob. R. Trautmann, Die altpreußischen Personennamen, 2. Umveränderte Auflage, Göttingen 1974 s. 132. Por. Augustinus, Austin.

AUSTIN

Nazwisko proste, równe Austin, hipokorystykum imienia Augustin(us), zob. Słownik staropolskich nazw osobowych, red. W. Taszycki, Wrocław – Warszawa – Kraków 1965-1981, t. I s. 71. Ewentualnie od staropruskiej nazwy osobowej Austin, zob. R. Trautmann, Die altpreußischen Personennamen, 2. Umveränderte Auflage, Göttingen 1974 s. 15. Por. AUGUSTINUS, AUßTEIN, AUSTEN.

AXMAN

Nazwisko równe niemieckiej nazwie zawodu Ax(t)mann ‘ktoś pracujący siekierą’, zob. M. Gottschald, Deutsche Namekunde. Unsere Familiennamen nach ihrer Bedeutung, Berlin 1954 s. 174, ‘drwal, stolarz, cieśla’, zob. R. und V. Kohlheim, Familiennamen. Herkunft und Bedeutung, Mannheim-Leipzig-Wien-Zürich 2005 s. 100. Por. też Achs(en) z łacińskiego axis ‘oś’, zob. K. Linnartz, Unsere Familiennamen, I. Zehntausend Berufsnamen in ABC erklärt, Bonn 1958 s. 17.

AZNER

Nazwisko Azner pochodzi prawdopodobnie od niemieckiej nazwy osobowej Asner, zob. K. Rymut, Nazwiska Polaków. Słownik historyczno-etymologiczny, Kraków 1999, t. I, s. 11. Forma Azner została spolszczona fonetycznie i graficznie.

BABIRSKI

Potencjalną podstawę nazwiska stanowi nazwa osobowa Babirad, pochodząca sprzed 1500 roku i odnotowana przez „Słownik staropolskich nazw osobowych” (t. I, s. 74). Nazwa składa się z dwóch członów: Bab- < Baba + Rad < rad/rady, złożone antroponimy tego typu były kiedyś popularne, niektóre przetrwały np. Sławomir, Radosław itp.

Strony