Nazwiska widok główny

BAJOREK

Nazwisko pochodzi od bajorek: 1. zdrobnienie od bajor, 2. nitka albo drucik metalowy do haftów albo ozdób szmuklerskich, 3. struna zwyczajna, okręcona drucikiem metalowym, może z włoskiego bagliore ‘blask’ lub utworzono je przyrostkiem –ek od bajor ‘bagno, trzęsawisko, błoto, kałuża’, z niemieckiego Weiher = staw, z łacińskiego vivarium = staw – zob. tzw. Słownik warszawski, t. I, s. 84. Por. też bajorek ‘nitki złote kręcone’ (zob. Słownik gwar polskich, opr. J. Karłowicz, t. I, s. 38).

BAJSICKI

Nazwisko można wywodzić od baj: 1. bajarz, plotkarz, pleciuch, papla, 2. baja lub od baja: 1. bajka, 2. sukno grube, miękkie, kosmate, 3. spódnica zimowa, 4. gruby surdut wełniany, 5. włos na tkaninie, 6. barchan, por. też bajczyć ‘gwarzyć, gawędzić’  – zob. tzw. Słownik warszawski, t. I, s. 83. Por. także nazwę miejscową Baja „miasto na Węgrzech, hrabstwo baczbodroskie”, zob. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t.  I s. 83.

BAJTNER

Nazwisko utworzone niemczącym sufiksem -ner, od zgermanizowanego graficznie polskiego antroponimu Bajt, ten od apelatywu bajt, bajtek ‘woreczek’ lub bajtała ‘niezdara’, zob. K. Rymut, Nazwiska Polaków. Słownik historyczno-etymologiczny, t. I A-K Kraków 1999 s. 15. Morfem Bajt-/*Bait- może mieć także genezę staropruską, por. nazwę osobową Baytis, Baytike, Baitimo, Baytite, zob. R. Trautmann, Die altpreußischen Personennamen, 2. Umveränderte Auflage, Göttingen 1974 s. 16.

BAKLIŃSKI

Nazwisko ma następujące potencjalne podstawy etymologiczne: I. Bak ‘szmer, chrobot, hałas, gwar, zgiełk’, II. Baka: 1. w wyrażeniu: bakę albo baki komu świecić = nadskakiwać, pochlebiać, 2. fragment fortepianu, 3. wieża wysoka w przystani; III. Bakać: 1. wykrzykiwać z wesołości, hukać, 2. wołać, nawoływać, 3. łajać, strofować, upominać, zob. tzw. Słownik warszawski, t. I, s. 85.

BAL

Nazwa osobowa Bal pochodzi ona od podstawy bal-, tę zaś można wywodzić z: 1. z prasłowiańskiego *balьji ‘czarownik, znachor’, 2. od bal ‘kłoda, zwój płótna’, 3. imienia Baltazar, 4. na południu Polski może być też pochodzenia węgierskiego (zob. Nazwiska Polaków. Słownik historyczno-etymologiczny, t. I A-K, Kraków 1999, s. 15-16). Jan Siwik („Encyklopedia nazwisk i przydomków szlacheckich”, Warszawa 2010, s. 25) odnotowuje szlachecką rodzinę o tym nazwisku – Bal vel Berecki, vel Bierecki, herbu Gozdawa, 1360 r., Balów, powiat sanocki, województwo ruskie.

BALCER

Nazwisko od skróconej formy imienia biblijnego, pochodzenia babilońskiego Balthasar, tłumaczonego jako ‘niech Bóg zachowa jego życie’, zob. K. Rymut, Nazwiska Polaków. Słownik historyczno-etymologiczny, t. I A-K Kraków 1999 s. 17, J. Mączyński, Nazwiska Łodzian (XV-XIX wiek), Łódź 1970 s. 28, G. Surma, Nazwy osobowe w Opoczyńskiem, Gdańsk 1991 s. 50.

BALCERCZYK

Nazwisko utworzone przyrostkiem –yk od Balcer, to od imienia biblijnego, pochodzenia babilońskiego Balthasar, tłumaczonego jako ‘niech Bóg zachowa jego życie’ (zob. K. Rymut, Nazwiska Polaków, t. I, s. 16). Por. też nazwę miejscową Balcery, odnotowaną na terenie byłego powiatu radzymińskiego (zob. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t.  I s. 86).

BALCERZAK

Nazwisko Balcerzak pochodzi od niemieckiej nazwy osobowej Balzer, pochodnej od imienia Balthassar, w Polsce przyjętego jako Baltazar, w Biblii jest to imię księca babilońskiego, drugie imię proroka Daniela i według legendy imię jednego z Trzech Króli, zob. K. Rymut, Nazwiska Polaków. Słownik historyczno-etymologiczny, Kraków 2001, t. I, s. 16; M. Malec, Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych, cz. 2. Nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego, Kraków 1995,s. 17.

BALIŃSKI

Nazwisko utworzone sufiksem -ski, od popularnej nazwy miejscowej: Balin, Balino, zob. M. Czaplicka-Niedbalska, Nazwiska mieszkańców Bydgoszczy od II połowy XV wieku do I połowy XVIII wieku, Bydgoszcz 1996 s. 49, K. Rymut, Nazwiska Polaków. Słownik historyczno-etymologiczny, t. I A-K Kraków 1999 s. 17, J. Bubak, Słownik nazw osobowych i elementów identyfikacyjnych Sądecczyzny XV-XVII wiek. Imiona, nazwiska, przezwiska, cz. I s. 45, Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, red. F. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski, Warszawa 1880, t. I s. 87, t. XV 1 s.

BALTZER

Nazwisko z substytucją graficzną c : tz, od Balcer, to od imienia biblijnego, pochodzenia babilońskiego Balthasar, tłumaczonego jako ‘niech Bóg zachowa jego życie’, zob. K. Rymut, Nazwiska Polaków. Słownik historyczno-etymologiczny, t. I A-K Kraków 1999 s. 17, J. Mączyński, Nazwiska Łodzian (XV-XIX wiek), Łódź 1970 s. 28, G. Surma, Nazwy osobowe w Opoczyńskiem, Gdańsk 1991 s. 50.

BALWIERZ

Podstawę nazwiska stanowi rzeczownik balwierz, czyli: 1. Golibroda, golarz, 2. Cyrulik, felczer (zob. tzw. Słownik warszawski, t. I, s. 89). Nazwę osobową Balwierz odnotowano na terenie Polski już w 1584 roku, zob. K. Rymut, Nazwiska Polaków, t. I, s. 17.  Por. także nazwę osobową Balwierzyszki „miasteczko w powiecie maryampolskim”, zob. „Słownik geograficzny...”, t. I, s. 92.

BALZ

Nazwisko równe niemieckiej nazwie osobowej Balz, ta od imion na Bald- ‘odważny, śmiały’, zob. H. Naumann, Familiennamenbuch, Leipzig 1987 s. 222 oraz Balthasar, zob. K. Rymut, Nazwiska Polaków. Słownik historyczno-etymologiczny, t. I A-K Kraków 1999 s. 16, por. hipokorystykum Balc < Baltso lub Baltizo Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych, Cz. 5 Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego, Opr. Z. Klimek, Kraków 1997 s. 11. Por. też niemiecki apelatyw die Balz ‘tokowanie, tok, gra’.

Strony