Nazwiska widok główny

ZĘBALA

Forma Zębala została odnotowana już w 1388 roku, zob. K. Rymut, Nazwiska Polaków. Słownik historyczno-etymologiczny, Kraków 2001, t. II, s. 730. Pochodzi od rzeczownika ząb i prawdopodobnie pierwotnie była określeniem przezwiskowym, nawiązującym do wyglądu zewnętrznego.

ZGARDA

Podstawę nazwiska Zgarda stanowi czasownik zgardzić. Oznaczał on ‘wzgardzić, gardzić, pogardzać czym’, zob. tzw. Słownik warszawski języka polskiego, red. J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, t. VIII, s. 468.

ZGLIŃSKI

Nazwisko pochodzi od nazwy miejscowej Zgliniec „wieś gospodarska w powiecie kościańskim, ma urząd okręgowy i stanu cywilnego w Krzywiniu, tamże pocztę, a stację kolei żelaznej w Starym Bojanowie na linii Poznań-Wrocław”. Por. też Zglińce „wieś, powiat dubieński, gmina i parafia Dubno”, zob. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. XIV, s. 580. Por. także zglinić = zwalać, powalać gliną, zob. tzw. Słownik warszawski, t. VIII, s.  472. Nazwę osobową Zgliński odnotowano na terenie Polski już w 1440 roku (zob. K. Rymut, Nazwiska Polaków, t. II, s. 738).

ZGRZĘBSKI

Nazwisko Zgrzębski pochodzi ma dwie potencjalne podstawy etymologiczne: I. zgrzebać, czyli: 1. grzebiąc zgarnąć do kupy, 2. grzebiąc zdjąć, ściągnąć,II. zgrzębie ‘krótkie włókna lnu, pakuły’, zob. K. Rymut, Nazwiska Polaków. Słownik historyczno-etymologiczny, Kraków 2001, t. II, s. 738, tzw. Słownik warszawski języka polskiego, t. VIII, s. 485.

ZIEBART

Nazwisko ma następujące potencjalne podstawy etymologiczne: 1. niemiecką nazwę osobową Zibbe, 2.  gwarowe cyba ‘koza’ (zob. K. Rymut, Nazwiska Polaków. Słownik historyczno-etymologiczny, t. I A-K, Kraków 2001, s. 103).

ZIEBARTH

Nazwisko Ziebarth jest formą pochodną od niemieckiej nazwy osobowej Siebert(h), zob. R. und V. Kohlheim, Familiennamen. Herkunft und Bedeutung, Mannheim 2005, s. 743. Geneza wspomianej nazwy przedstawia się następująco: pochodzi od staroniemieckiego sigu-beraht ‘zwycięstwo’ + ‘jasny, lśniący, promieniujący’, zob. H. Naumann, Familiennamenbuch, Leipzig 1987, s. 274.

ZIEJA

Podstawę nazwiska stanowi czasownik ziajać, czyli: 1. oddychać z trudem otwartymi ustami, dyszeć, tchnąć, zipać, 2. wpatrywać się w co bardzo, gapić, zob. tzw. Słownik warszawski, t. VIII, s. 491. Por. także nazwę miejscową Ziajki, odnotowaną na terenie byłego powiatu chrzanowskiego i Ziejka z byłego powiatu gostyńskiego, . Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich t. XIV s. 587, 590.

ZIELENIEWSKI

Nazwisko Zieleniewski to forma odmiejscowa, której podstawę mogła stanowić nazwa Zieleniew, odnotowana na terenie byłego powiatu łęczyckiego i włocławskiego, zob. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. XIV, s. 592 http://dir.icm.edu.pl/Slownik_geograficzny/Tom_XIV/592 Jan Siwik („Encyklopedia nazwisk i przydomków szlacheckich”, Warszawa 2010, s. 783) wymienia kilka rodzin noszących to nazwisko: Zieleniewski vel Zieleniecki herbu Dołęga, 1590 r., woj. łęczyckie, pow.

ZIELIŃSKI

Nazwisko utworzono przyrostkiem –ski od nazwy miejscowej Zielenie (były powiat ihumeński), Zieleniec (byłe powiaty: warszawski, włocławski, nieszawski, węgrowski, radzyński, radomski, prużański, wołkowyski, Borysowski, bialski, toruński), Zielińce (były powiat borszczowski i trembowelski, kamieniecki), Zielinice (były powiat gostyński), Zieliniec (były powiat poznański, wrzesiński i oleśnicki) - zob. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. XIV s. 592 i nn. Nazwę osobową Zieliński odnotowano na terenie Polski w 1424 roku (zob. K. Rymut, Nazwiska Polaków.

ZIELNIK

Nazwisko Zielnik pochodzi od tak samo brzmiącego rzeczownika, który oznaczał: 1. zbieracza ziół, człowieka sprzedającego zioła, leczącego nimi, też botanika, 2. księgę traktujacą o ziołach, 3. ogród ziołowy, zob. tzw. Słownik warszawski języka polskiego, red. J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, t. VIII, s. 496. Prawdopodobnie nazwa nawiązywała pierwotnie do pierwszego znaczenia – tzn. określenia zajęcia. To bardzo stara nazwa osobowa – odnotowano ją już w 1394 roku, zob. K. Rymut, Nazwiska Polaków. Słownik historyczno-etymologiczny, Kraków 2001, t. II, s. 739.

ZIELONKA

Nazwisko pochodzi od rzeczownika zielonka, czyli: 1. rodzaj ziela rosnącego nisko na łąkach, 2. farba, polewa zielona do naczyń glinianych, 3. minerał z gromady silikoidów, 4. młoda kuropatwa, która już piór dostaje, 5. gatunek ptaka z rodziny derkaczy, zob. tzw. Słownik warszawski, t. VIII, s. 497. Można je też wywodzić od bardzo popularnej nazwy miejscowej Zielonka (odnotowanej na terenie 68 powiatów), zob. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. XIV, s. 601 i nn. Nazwę osobową Zielonka odnotowano na terenie Polski w 1387 roku, zob. K.

ZIEMAK

Nazwisko Ziemak uznaje się za pochodne od tak samo brzmiącego rzeczownika, który oznaczał ‘rodaka’, zob. K. Rymut, Nazwiska Polaków. Słownik historyczno-etymologiczny, Kraków 2001, t. II, s. 783 – ziemak, czyli ktoś pochodzący z tej samej ziemi, teraz powiedzielibyśmy - ziomek. Jan Siwik („Encyklopedia nazwisk i przydomków szlacheckich”, Warszawa 2010, s. 677) odnotowuje kilka szlacheckich rodzin noszących to nazwisko – tzn. Ziemak vel Polikowski v. Thurski, v.

Strony