Nazwiska widok główny

WORONOWICZ

Nazwisko pochodzi od rzeczownika wrona, czyli: 1. ptak wróblowaty z rodziny kruków, 2. rybitwa, 2. otwór, dziura, por. także rzeczownik woroniec ‘gatunek rośliny – widłak’, por. też worony ‘kary, czarny’, zob. tzw. Słownik warszawski, t. VII, s. 698, 723. Por. także nazwę miejscową Worona z byłych powiatów: wileńskiego, uszyckiego, nadworniańskiego, tłumackiego, zob. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. XIII, s. 947.

WORST

Nazwisko proste, od nazwy osobowej Worst, ta prawdopodobnie od niemieckiego apelatywu die Wurst ‘kiełbasa’, być może przezwisko masarza czy rzeźnika. Por.  średnio-dolno-niemieckie worst A. Lübben, Mittelniederdeutsches Handwörterbuch, Darmstadt 1980 s. 594, Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych, cz. 5 Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego, opr. Z. Klimek, Kraków 1997 s. 294. Nazwę Worst odnotowuje już Słownik staropolskich nazw osobowych, red. W. Taszycki 1965-1981 t. VI s. 200.

WOŚKO

Nazwisko Wośko jest formą pochodną od odnotowanej już w 1692 roku formy Woś, ta z kolei pochodzi od imion na Wo-, typu Wojciech, zob. K. Rymut, Nazwiska Polaków. Słownik historyczno-etymologiczny, Kraków 2001, t. II, s. 701. Imię Wojciech jest pochodzenia słowiańskiego i „powstało jako złożenie elementów Woj- ‘woj, wojownik’ oraz –ciech (taki sam jak w wyrazach cieszyć (się), uciecha, pociecha). (Zob. J. Grzenia, Nasze imiona, Warszawa 2002, s. 286).

WOTA

Nazwisko pochodzi od wotum: 1. głos, zdanie osoby wotującej, 2. znak wyrażający to zdanie: kartka, gałka, tabliczka, 3. wyraz, oświadczenie, objaw – „udzielić rządowi wotum zaufania”, 4. ślub, obietnica, przyrzeczenie dane Bogu, świętym, ofiara Bogu, dar ślubowany, składany w kościele albo przyrzeczony poprzednio w wypadku krytycznym, srebrne albo złote wyobrażenia tych członków ciała, które odegrały główną rolę w podobnych wypadkach, ofiarowane na ołtarz. Wotum to wyraz pochodzenia łacińskiego, pochodny od voveo ‘ślubuję (bogom)’ (zob. A.

WOZIŃSKI

Nazwisko można wywodzić od wozić, czyli: 1. wieźć, 2. maślankę – żąć zboże klęcząc, 3. się – jeździć, chodzić („same my się nóżki wożą”) lub od wóz, czyli: 1. sprzęt do jazdy, wożenia, jakikolwiek wehikuł, 2. ilość mieszcząca się na wozie, fura, 3. dwie belki w traczu na które kładzie się drzewo do piłowania, 4. pewna gra w karty, 5. myśliwskie – psy idą wozem = idą niepomieszane albo od wozina, czyli: słaby, lichy, biedny wóz, zob. tzw. Słownik warszawski, t. VII, s. 701, 705.

WOŹNIAK

Zdaniem E. Brezy (Nazwiska Pomorzan, Gdańsk 2000, s. 434-435) to nazwisko jest formą odojcowską (patronimiczną) od nazwiska Woźny, pochodzącego od wyrazu pospolitego woźny, który kiedyś oznaczał zawód związany z sądownictwem. Obowiązkiem woźnego było wręczanie pozwów, wprowadzanie w posiadanie właścicieli nowo nabytych dóbr, zdawanie relacji z miejsca przestępstw, przyjmowanie przysięgi świadków itp. Wydaje mi się, że nazwisko można wysnuwać także od rzeczownika woźniak, który oznaczał 'konia od wozu, zaprzęgowego, pociągowego' (tzw. Słownik warszawski, t. VII, s. 702).

WOŹNICKI

Nazwisko można wywodzić od: I. Woźny, dawniej ‘niższy urzędnik sądowy’; II. woźnica ‘ten, kto powozi końmi’, zob. K. Rymut, Nazwiska Polaków, t. II, s. 702; III. Nazw miejscowych: Woźnia z terenu byłego powiatu radomyskiego, Woźniczany z byłego powiatu trockiego, Woźniczna z byłego powiatu tarnowskiego, Woźnik z byłego powiatu lublinieckiego, Woźniki  z byłego powiatu piotrkowskiego, noworadomskiego, łęczyckiego, sieradzkiego, włoszczowskiego, konstantynowskiego, płockiego, płońskiego i innych, zob. „Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. XIV, s.

WOŻBIŃSKI

Nazwisko utworzono przyrostkiem –ski od nazwy miejscowej Woźbin, odnotowanej na terenie gminy Cegłów w Siedleckiem, zob. K. Rymut, Nazwiska Polaków, t. II, s. 702. Potencjalną podstawą nazwiska jest także rzeczownik woźba: 1. wożenie, przewóz („woźbą się bawić i żyć” = wozić, furmanić, „zabawny w drodze towarzysz stoi sam za woźbę, jakoby cię niósł abo wiózł, gdy czas z takowym wdzięcznie zejdzie”), 2. woźnica, zob. tzw. Słownik warszawski, t. VI, s. 702.

WÓJCIK

To nazwisko można wywodzić od dwóch podstaw etymologicznych: 1. rzeczownika wójcik < wójt, który stał się podstawą przezwiska, a potem nazwiska, 2. imienia Wojciech. Wyraz wójt definiowano zaś następująco: 1. prezes rady miejskiej, najwyższy z urzędników miejskich, burmistrz, prezydent, 2. zwierzchnik gminy wybierany z grona właścicieli gruntów ("jaki wójt bywa, taka i gromada"), 3. sołtys, przełożony nad gromadą wiejską, sędzia wiejski spośród włościan wybrany, 4.

WÓJTOWICZ

Podstawą nazwiska stał się prawdopodobnie rzeczownik wójtowicz oznaczający 'syna wójta' (tzw. Słownik warszawski, t. VII, s. 704) - "Ów Kostiuk Tyszewicz, wójtowiczem przez gmin zwany, ściągnąwszy kupę hultajów, kozackim obyczajem zniszczył dwa ludne miasteczka". To nazwisko można też wywodzić pośrednio od rzeczownika wojt // wójt, który stał się  podstawą przezwiska Wójt, na bazie którego ukształtowało się nazwisko. Wyraz wójt definiowano zaś następująco: 1. prezes rady miejskiej, najwyższy z urzędników miejskich, burmistrz, prezydent, 2.

WRAGA

Nazwisko pochodzi (z zatratą nosowości ę > a) od nazwy osobowej Wręga, ta zaś od rzeczownika wręga, czyli: „bale, które na kształt żeber dno od statku składają”, zob. Słownik Lindego, t. VI, s. 400.

WRĄBEL

Nazwisko można wywodzić od wrąb, czyli: 1. przenośnie rzut jakiś straszny, pęd bezgraniczny, 2. nacięcie, cios, karb, 3. część lasu przeznaczona na rąbanie, 4. drzewko karbowane, używane w celu zawiadomienia sąsiadów o śmierci, 5. krąg wosku, łoju, 6. odcinek, wcięcie liścia płytko naciętego lub wrąbać, czyli: 1. robiąc wciosać, wciąć się siekierą, toporem, 2. przenośnie wkraść się, wcisnąć się, zob. tzw. Słownik warszawski, t. VII, s. 720.

Strony